Conceição Evaristo: a literatura como arte da ‘escrevivência’
Autora cuja obra é marcada pela ‘condição de mulher negra’ lança livro de contos

A escritora, que completa 70 anos em novembro, volta com “Histórias de leves enganos e parecenças” - Gustavo Miranda
POR LEONARDO CAZES
11/07/2016 4:30
RIO - Conceição Evaristo nasceu em uma família de mulheres negras cozinheiras, faxineiras, empregadas domésticas. Segunda de nove irmãos, a escritora, que completa 70 anos em novembro, diz que na infância não viveu a pobreza, mas a própria miséria na favela do Pendura Saia, encravada no alto da Avenida Afonso Pena, área nobre de Belo Horizonte. Ali, da mãe e das tias, ouviu muitas histórias e inventou outras. A ficção era indispensável à sobrevivência, uma forma de sublimar a realidade. Essa experiência é o alimento da sua escrita ou, como ela afirma, da sua “escrevivência”.
O contato com a palavra escrita só veio no colégio. No primário, Conceição já se destacava nos clubes de leitura, lia sem gaguejar. Ao passar para o ginásio, começou uma série de interrupções. Entrava e saía da escola. Trabalhou como babá, faxineira, vendedora de revistas. Ela seguia o caminho das mulheres da sua família que tinham vindo antes dela, mas sabia que o que queria: ser professora. Terminou o ginásio, ingressou no curso normal. No início da década de 1970, formada, não conseguiu emprego em Belo Horizonte.
‘Não nasci rodeada de livros, mas rodeada de palavras.
Havia toda uma herança das culturas africanas de contação de histórias’
— Não havia concurso em Minas. Só entrava para dar aulas quem tinha o “quem indica”. Minha mãe e minhas tias tinham relações com famílias ricas de Belo Horizonte. Minha família trabalhou para parentes de grandes escritores, como Otto Lara Resende e Henriqueta Lisboa. Mas eram sempre relações de subalternidade. Nunca iam me indicar — afirma Conceição. — No Rio de Janeiro tinha concurso, e então eu vim em 1973.
A escritora fez carreira como professora do primeiro segmento do ensino fundamental na rede municipal, mas não parou de estudar. Cursou Letras na UFRJ no final da década de 1970, depois fez especialização em Literatura na Uerj, logo após ficar viúva, na década de 1980. Nos anos 1990, formou-se mestre em Literatura na PUC-Rio. E, há três anos, terminou o doutorado em Literatura Comparada na UFF, após enfrentar uma isquemia. Em todos esses espaços, era uma das poucas negras, e sempre era mais velha do que os colegas. Essa sensação de deslocamento atravessa sua escrita desde a infância.
Conceição escreve para entender o mundo e para encontrar o seu lugar nele:
— Fui uma menina e uma jovem muito curiosa. Eu via as pessoas conquistando coisas e sempre achei que tinha o direito de conquistar também. A escrita foi sendo o lugar de desaguar os meus desejos. E também a tristeza, o sentimento de injustiça que percebia, mas não sabia definir bem. Desde criança me dava angústia ver minha família trabalhando muito e não ter nada.
REFERÊNCIA PARA JOVENS AUTORES NEGROS
A superação da pobreza permitiu que lançasse um olhar crítico sobre o seu passado e a sua experiência.
— A pobreza pode ser um lugar de aprendizagem, mas apenas quando você a vence. Se não, é o lugar da revolta, da impotência, da incompreensão. E aí você não faz nada. Hoje eu vejo que a pobreza foi o lugar fundamental da minha aprendizagem diante da vida — afirma. — Minha literatura não é pior nem melhor do que qualquer outra, só nasce de uma experiência diferente da qual eu me orgulho e que não quero camuflar.
Se hoje Conceição é uma referência para jovens autores negros, ela mesma só descobriu essa literatura ao tomar contato com o movimento negro na universidade. A escritora lembra o impacto que lhe causou a leitura de “Quarto de despejo”, de Carolina Maria de Jesus. A realidade descrita no livro era também a dela própria e de sua família. Depois vieram as leituras de Maria Firmina dos Reis, Lino Guedes, Oswaldo de Camargo. Num momento de explosão das lutas anticoloniais na África, caíram em suas mãos as obras de Frantz Fanon, José Craveirinha e Agostinho Neto.
Leia mais sobre esse assunto em http://oglobo.globo.com/cultura/livros/conceicao-evaristo-literatura-como-arte-da-escrevivencia-19682928#ixzz4MdggPTJx



















H19 khi tôi kiểm tra thông tin tài khoản không chỉ dừng ở việc đăng nhập mà còn xem các bước sau đó có dễ hiểu. Tôi chuyển qua phần hỗ trợ, quay về trang chính rồi mở lại tài khoản để kiểm tra đường đi. Những nội dung liên quan đến chương trình ưu đãi cũng được tôi đọc phần điều kiện trước khi đánh giá cách trình bày. Sau đó, tôi xem khu thể thao và thử chuyển giữa bóng đá với tennis. Với tôi, việc giữ cách phân loại nhất quán giúp giảm thao tác thừa trong những lần truy cập sau.
RR88 chính thức là phần tôi thường xem lại sau khi đã chuyển qua vài trang khác nhau, vì lúc này dễ nhận ra cách điều hướng có nhất quán hay không. Tôi bắt đầu từ trang đầu, mở một nội dung rồi sử dụng menu để chuyển sang phần khác. Nếu mỗi trang vẫn giữ cách đặt các chức năng quen thuộc, tôi có thể tiếp tục mà không phải học lại cách sử dụng. Tôi cũng thử quay về trang trước bằng nút điều hướng của giao diện và bằng nút quay lại trên trình duyệt để so sánh kết quả. Trong quá trình đó, tôi quan sát xem trang có tải lại toàn bộ hay chỉ thay đổi…
luck8.com được tôi đánh giá thông qua cách hệ thống dẫn người dùng từ thông tin tổng quan đến các chức năng cụ thể. Tôi bắt đầu bằng việc xem menu, sau đó tìm phần đăng ký và đăng nhập. Khi đã xác định được khu vực tài khoản, tôi tiếp tục kiểm tra những mục liên quan đến nạp tiền, rút tiền và hướng dẫn. Tôi chú ý xem mỗi bước có được trình bày rõ ràng hay người dùng phải tự đoán thao tác tiếp theo. Phần chính sách, quyền riêng tư và điều khoản cũng được tôi mở riêng để xem cách thông tin được phân nhóm. Sau đó, tôi mới chuyển sang các khu vực nội dung…
https://uu88.army/ được tôi xem xét trong lúc kiểm tra cách nền tảng thể hiện các chương trình ưu đãi và thông tin dành cho thành viên. Tôi không chỉ nhìn vào tiêu đề chương trình mà mở phần chi tiết để xem điều kiện, thời gian áp dụng và những yêu cầu liên quan có được trình bày dễ hiểu hay không. Nếu thông tin nổi bật được đưa lên nhưng điều kiện lại nằm quá sâu, người dùng có thể hiểu thiếu bối cảnh trước khi thực hiện thao tác. Tôi tiếp tục đối chiếu cách trình bày giữa các chương trình khác nhau để xem thuật ngữ và bố cục có thống nhất không. Tôi cũng chú ý đến…
f88bet làm tôi chú ý đến cách các khu có nhịp cập nhật khác nhau vẫn được đặt trong cùng một cấu trúc dễ hiểu. Mình thường xem tên nhóm, vị trí menu và cách quay lại danh mục trước khi chọn nội dung. Sau đó mới vào Xổ số để kiểm tra kỳ quay, kết quả và loại hình truyền thống hoặc quay nhanh. Nếu dữ liệu mới xuất hiện nhưng bố cục vẫn giữ ổn định, người dùng sẽ dễ đối chiếu hơn. Với tôi, khu Xổ số hợp lý khi kết quả dễ đọc, nhịp cập nhật rõ và thao tác chuyển giữa các mục không dài